پستهچینی قزوین؛ آیین کهن در آستانه شکوفایی با احداث باغپارک ۱۸ هکتاری
به گزارش آرمان قزوین ،این جشن آیینی امسال با یک رویداد راهبردی همراه شد؛ کلنگزنی پروژه باغپارک ۱۸ هکتاری در محدوده باغ شهرداری که نویدبخش گشودن دروازههای طبیعت بکر به روی شهروندان است.
این طرح با هدف ایجاد یک تفرجگاه شهری و در عین حال صیانت از اصالت درختان کهن طراحی شده است تا علاوه بر توسعه گردشگری، پیوندی ملموس میان زیستبوم تاریخی قزوین و نیازهای تفریحی شهروندان در محیطی اصیل و بومی برقرار شود.
با این حال، برگزاری این جشن و آغاز چنین پروژهای، تنها یک ویترین نمایشی نیست؛ بلکه تلنگری است بر ضرورت بازنگری در مدیریت حقابهها و امنیت باغستانی که جهانیان آن را به عنوان یک میراث تمدنی میشناسند.
آنچه در ادامه میخوانید، گزارشی از متن این مراسم و بازتابِ دغدغههای جدی باغداران و کارشناسان شهری است که امیدوارند این «نگین سبز» پیش از آنکه غبار بحرانهای اقلیمی بر پیکرش بنشیند، با حمایتهای عملی به جایگاه اصلی خود بازگردد.
باغستان؛ نگینی در محاصره ابنیه تاریخی
داود میراشه، معاون محیط زیست و خدمات شهری شهرداری قزوین، در حاشیه این مراسم، باغستانهای سنتی را نه یک فضای سبز ساده، که «بخش درخشان و نگین انگشتری میراث فرهنگی» این شهر خواند.
وی با تأکید بر همنشینی معنادار بناهای مذهبی و بافت تاریخی با این پهنههای سبز، گفت: قزوین در سایهسار باغستانهای کهن، مجموعهای کمنظیر از سرمایههای تمدنی را حفظ کرده است. صیانت از این میراث تنها یک وظیفه اداری نیست، بلکه تعهدی است که ما در برابر آیندگان بر عهده داریم.
میراشه ضمن قدردانی از مشارکت بخش خصوصی در مسیر حفظ هویت بصری و طبیعی شهر، بر لزوم تقویت جایگاه قزوین به عنوان قطب گردشگری با تکیه بر این ظرفیتهای طبیعی تأکید کرد.
مطالباتِ معطلمانده و ضرورت حمایتهای عملی
در ادامه این مراسم، فاطمه اشدری، عضو شورای اسلامی شهر قزوین، با نگاهی آسیبشناسانه به مسائل باغستان، خواستار گذار از شعار به حمایتهای عملی شد.
وی با اشاره به اینکه باغستان قزوین سرمایه سبز نیاکان ماست، تصریح کرد: برای احیای این گنجینه، تأمین حقابه، ارتقای ضریب امنیت و فراهمسازی زیرساختهای گردشگری، فوریتهای انکارناپذیری هستند که باید در اولویت برنامههای مدیریت شهری قرار گیرند.
عضو شورای شهر قزوین با نقد گسترش بیرویه باغویلاها که منابع آب و سیمای شهری را تهدید میکنند، افزود: باید با تسهیل دسترسی شهروندان برای خرید مستقیم محصولات از باغداران و ایجاد زیرساختهای گردشگری، باغستان را به جایگاهی برای حضور مردم بدل کنیم. البته این توسعه نباید منجر به هضمِ هویت تاریخی در مدرنیته شود و نامگذاریها باید رنگوبوی اصالت داشته باشند.
هشدار نماینده باغداران؛ وقتی تنفسگاه شهر تشنه است
بخش پایانی این مراسم اما به روایتی متفاوت از زبان محمدرضا بابوک، نماینده باغداران قزوینی اختصاص داشت؛ روایتی که مرز میان «افتخار جهانی» و «بحرانهای معیشتی» را نمایان کرد.
بابوک با اشاره به ثبت جهانی این اثر گفت: وقتی در رم، پسته، کشمکش و مغز بادام باغستان را کنار باقلوا به جهانیان عرضه کردیم، آنها به عظمت این تمدن انگشت حیرت به دهان گرفتند، اما آیا میدانند این تمدن زنده با چه رنجی آبیاری میشود؟
نماینده باغداران قزوینی با طرح یک آمار هشداردهنده افزود: در حالی که بیش از ۶ هزار حلقه چاه در دشت قزوین فعال است، سهم باغستان ۳ هزار هکتاری شهر تنها ۶ حلقه چاه است. ما برای حفظ این ریه تنفسی که در زمان سیلابهای ناگهانی همچون سپری محافظ شهر عمل میکند، نیازمند افزایش این تعداد به ۱۵ حلقه هستیم.
بابوک همچنین به یکی از چالشهای حاد امنیتی در فصل برداشت اشاره کرد و گفت: هجوم معتادان متجاهر در ایام اوج برداشت محصول، دسترنج یکساله باغداران را به یغما میبرد. مدیریت شهری و نهادهای مربوطه باید با ایجاد کمپهای موقت در بازه زمانی دو ماهه برداشت، از نابودی این میراث جلوگیری کنند.
وی در پایان با تأکید بر اینکه باغستان قزوین دیگر متعلق به یک شهر نیست و به تمام بشریت تعلق دارد، خاطرنشان کرد: هر چقدر سفرههای آب زیرزمینی پایینتر میرود، ما یک قدم بیشتر از این میراث جهانی فاصله میگیریم. امید است با همت انجمنهای محیطزیستی و اجرای منظم مصوبات شورای عالی باغستان به ریاست استاندار، صدای باغداران تنها در جشنها شنیده نشود، بلکه به گرهگشاییهای عملی در طول سال بدل گردد.
قزوین به عنوان یکی از قطبهای مهم تولید پسته، همواره نقش مؤثری در اقتصاد کشاورزی منطقه داشته است و برگزاری چنین آیینهایی، فرصتی مغتنم برای پیوند میان نسل جوان با پیشینه بومی این سرزمین محسوب میشود.