میراثداری میرعماد در پایتخت خوشنویسی ایران/ چرا قزوین همچنان میدرخشد؟
به گزارش آرمان قزوین ، مهدی نورمحمدی در رویداد هنری «حضورینویسی» که به مناسبت هفته قزوین برگزار شد،با اشاره به تاریخ پرفراز و نشیب این دیار اظهار کرد: انتخاب قزوین به عنوان پایتخت صفوی توسط شاه طهماسب، یکی از مهمترین مقاطع تاریخ این شهر است؛ رویدادی که به واسطه ورود هنرمندان، نقاشان، خوشنویسان و شاعران به پایتخت، این شهر را به یکی از مهمترین مراکز هنر و کتابآرایی کشور تبدیل کرد.
این پژوهشگر با تشریح ریشههای هنری قزوین گفت: قزوین از دیرباز یکی از مراکز مهم علمی کشور در حوزههای فقه، حدیث و فلسفه بود و زمانی که شهری به «دارالعلم» تبدیل شود، رونق کتابت و استنساخ کتاب امری طبیعی است.
وی با اشاره به حضور چهرههایی نظیر «نسلس عبدالله قزوینی» در قرن چهارم هجری، تأکید کرد که تاریخ خوشنویسی قزوین ریشهای بسیار عمیقتر از تصورات عامه دارد.
نورمحمدی افزود: بناهای تاریخی متعدد قزوین، خود نیازمند کتیبهنگاریهای فاخر بود و این نیازِ تاریخی، زمینهساز حضور خوشنویسان بزرگی همچون مالک دیلمی، عیسی رنگار، قاضی جهان سیفی و شرفالدین سیفی در دوره صفویه شد؛ دورهای که متأسفانه بخش بزرگی از آثار کتیبهای آن به مرور زمان از میان رفته است.
از میرعماد تا عمادالکتاب؛ تداوم یک مکتب
این نویسنده قزوینی با افتخارآمیز خواندن جایگاه میرعماد سیفی قزوینی، وی را قله نستعلیق ایران دانست و گفت: قزوین زادگاه استادی است که خط نستعلیق را به اوج کمال رساند. همچنین حضور بانوان برجستهای همچون «گوهرشاد خاتون» در خانواده میرعماد، نشان از گستردگی و غنای این هنر در میان خانوادههای قزوینی دارد.
وی در ادامه به تحولات دوره قاجار اشاره کرد و افزود: «ملکمحمد قزوینی» با کنار گذاشتن قالبهای مرسوم، شیوهای تازه در هنر نقاشیخط ابداع کرد و بعدها «عمادالکتاب» (محمدحسین سیفی قزوینی) با چاپ رسمالمشق و نظاممند کردن آموزش، نقشی کلیدی در انتقال سنت خوشنویسی قدیم به دوره جدید ایفا کرد.
هشدار نسبت به آسیب کتیبههای تاریخی
نورمحمدی در بخش دیگری از سخنان خود با هشدار نسبت به وضعیت حفاظت از میراث مکتوب و کتیبهای شهر، خاطرنشان کرد: کتیبههای تاریخی، اسناد هویت فرهنگی قزوین هستند و متأسفانه در سالهای گذشته، شاهد سرقت یا تخریب بخشی از این گنجینههای ارزشمند بودهایم که نیازمند اقدامات فوری برای ثبت، حفاظت و نگهداری است.
این قزوینپژوه در پایان با اشاره به احیای مجدد این هنر در دهه ۴۰ و ۵۰ خورشیدی با تلاشهای استاد ابوالحسن محصص مستشاری و تشکیل شعبه انجمن خوشنویسان قزوین، تصریح کرد: امروز قزوین به لطف حضور اساتید برجسته و هنرمندان ممتاز، همچنان یکی از پایگاههای اصلی خوشنویسی کشور است، اما نباید تنها به افتخارات گذشته تکیه کرد؛ بلکه صیانت از اصالتِ آثار خوشنویسی قزوین، نیازمند برنامهریزی جدی و آیندهنگرانه است.